Το πανηγύρι στις τέχνες

Μιλτιάδης Μαλακάσης

Ὁ Τάκη-Πλούμας

Το ποίημα, που δημοσιεύτηκε το 1926 στη δεύτερη έκδοση της συλλογής «Συντρίμματα», αναφέρεται στο λεβέντη του Μεσολογγίου Τάκη-Πλούμα, μία από τις ζωηρότερες αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας του ποιητή που γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1869. O Μαλακάσης έγραψε το ποίημα πολλά χρόνια μετά το θάνατο του Τάκη-Πλούμα. Η λαμπερή του όμως ανάμνηση από το πανηγύρι του Αγίου Συμεών (Αϊ-Συμιού), που γίνεται ανήμερα της γιορτής του Αγίου Πνεύματος, παραμένει ζωντανή, καθώς ο ποιητής αναβιώνει την πανηγυριώτικη ατμόσφαιρα του παρελθόντος, μέσα στην οποία δέσποζε κάποτε ο μεγάλος του ξάδερφος, το πρότυπο «στην ομορφιά και στην ορμή».

Στὰ παιδικά μου χρόνια, ὁ πιὸ μεγάλος

Ἀξάδερφός μου μ᾿ ἔπαιρνε μαζὶ

Στὰ πανηγύρια, ποὺ ἤτανε, παρ᾿ ἄλλος,

Πρῶτος στὴν ὀμορφιὰ καὶ στὴν ὁρμή.

Τί ὡραῖος! τὸν θυμοῦμαι, ἀστροβολοῦσε

Καβάλα στὸ φαρί του, βυσσινιὰ

Φέρμελη χρυσοκέντητη ἐφοροῦσε,

Γιουρντάνια ἀπὸ βενέτικα φλουριά.

Τοῦ Καπετὰν πασᾶ φόραε τὴν πάλα

Καὶ τὸ χαρμπὶ τοῦ Μπότσαρη, καὶ δυό,

Στῆς σέλας του δεξόζερβα τὴ σπάλα

Πιστόλια ἀπὸ τ᾿ Ἀλῆ τὸ θησαυρό.

Φουστανελίτσα φόραε ζυγιασμένη

Καὶ κάλτσες καὶ τσαρούχια φουντωτά,

Παραγγελιὰ ἀπ᾿ τὰ Γιάννενα φερμένη,

Γαντζούδια πρεβεζάνικα ἀσημιά.

Ἔτσι σιαγμένος κ᾿ ἔχοντας στὸν ὦμο

Τὸ καριοφίλι, χαίτη καὶ λουριὰ

Στὸ χέρι του, ἐλαμπάδιζε τὸ δρόμο,

Χυμώντας ἀπ᾿ τὴν Πύλη τὴν πλατειά.

Κι᾿ ἐγώ, λίγο ξωπίσω του, ὅλο θάμπος,

Στὸ γρήγορο ἀλογάκι μου κι᾿ ἐγώ.

Δυνόμουν νὰ τὸν φτάνω, κι᾿ ἤμουν σάμπως

Νἄχα φτερά, κορμάκι ἀερινό.

Κι᾿ ὡς τρέχαμε, θυμᾶμαι, τὰ κλεισμένα

Στὸ τουνεζὶ φεσάκι του σγουρά,

Σκόρπια τριγύρα, φέγγανε, σὰν ἕνα

Γνεφάκι ἀπ᾿ ἀναμμένη ἀθημωνιά.

Κι᾿ ὡς πύρωνεν ἀκόμα στὴ φευγάλα

Τρικυμισμένος κι᾿ ὅλος μὲς στὸ φῶς,

Χρυσόχυτος μοῦ ἐφάνταζε καβάλα,

Σὰν τὸν Ἅη-Γιώργη, λίγο πιὸ μικρός.

Ὢ τὸ λεβέντη τοῦ Μεσολογγιοῦ μας,

Τὸν ἥλιο τῆς αὐγούλας μου ζωῆς!

Καὶ νὰ μετρῶ καὶ νἆναι ὁ Τάκη – Πλούμας

Τριάντα τρία χρόνια μὲς στὴ γῆς…

Ο Χρηστάκης Μ. Παλαμάς (αδερφός του Κωστή) στα Γεροντικά Σονέττα αναφέρεται στο πανηγύρι , αλλά και στην Αγία Τριάδα:

Βαριοί πηδάν με τ’άρματα

εις το νερό οι Ζυγιώτες

και φτερακάνε στο νησί

γιομάτα τα προιάρια.

Το πήραν άλλη μια φορά

-χού!-οι πανηγυριώτες.

Και η ρηχιά της Κλείσοβας

μνημούρι των θερίων

σημείο για την Έξοδο,

το μέγα Χαλασμό!

Ο Γεράσιμος Κασόλας στους Πόθους και καϋμούς του:

Στον Άη Συμιό στον πλάτανο

αρματωμένος τάχτηκα

να πάω,καθώς ήταν η κλεφτουριά.

Να σιέται η φουστανέλλα μου

και τα χρυσά ν’αστράφτουνε

τσαπράζια και φλουριά.

Αθανάσιος Κυριαζής

Στιγμές που ζω

Στον Αϊ-Συμιό, στον πλάτανο, χοροί, τραγούδια, γκάιδες, τσαπράζια και φλουριά.

Kαίνε τα φυλλοκάρδια τους θαλασσινές νεράιδες για την παλικαριά.

Kι όπως λυγάει τ’ ανάστημα και φλόγα καίει το βλέμμα, καημός της γειτονιάς,

Παλιό, Mεσολογγίτικο, έλεα ν’ ανθίζεις, αίμα στη φλέβα της γενιάς.

Κωστής Παλαμάς

Το Πανηγύρι του ψαρά

«στο πανηγύρι τ’ ‘Αη Συμιού, ψαράς για το καμάκι.

το δρόμο δεν τον έμαδα που πάει προς το βουνό.

Δεν είμαι για το μακρυνό λεβεντοπανηγύρι,

Με φουστανέλλα, με άρματα, με φέρμελη χρυσή,

Πάντα ξερμάτωτο, ψαρά γυμνό, καραβοκύρη,

‘σε ξέρει σκόλη και δουλειά στο ξερονήσι εκεί.

Μα όταν κοντά της Κλείσοβας το πανηγύρι βράζει

γοργά ως τη νύχτα το λαό περνώ το γιορταστή,

ψάρι αργυρό της χάρης της και μια λαμπάδα πααίνω

κι ύστερα κάνω ολονυχτία με το διακό κρασί».

Ξυλογραφία Σπύρου Βασιλείου με τον Τάκη Πλούμα

Ξυλογραφία Σπύρου Βασιλείου με τον Τάκη Πλούμα

Ζάχος Αναστασίου14-6-1992

Ζάχος Αναστασίου
14-6-1992

Το Μοναστήρι τ'Άη Συμιού Γιάννης Κασόλας

Το Μοναστήρι τ’Άη Συμιού
Γιάννης Κασόλας

Γραμματόσημο του 1972

Γραμματόσημο του 1972

αρματωμένος1

NICOLAS SPERLING(1881-1940) – Λιθόγραφο με τίτλο : “Man’s Costume” (Mesolonghi) 1930

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.